متره، برآورد و صورت وضعیت‌نویسی

متره، برآورد و صورت وضعیت‌نویسی

انجام هر پروژه‌ای مستلزم انتخاب مجری یا پیمان‌کار واجد شرایط است. و از آنجا که مبلغ قابل ملاحظه‌ای نیاز دارد، لذا کارفرما باید قبل از واگذاری کار به پیمان‌کار نسبت به تخمین مبلغ ریالی کل کار و مدت انجام آن جهت تأمین اعتبار مربوط اقدام نماید. بنابراین متره، برآورد و صورت وضعیت‌نویسی پروژه‌ها ضروری است.

متره و برآورد

اغلب کارفرمایان جهت واگذاری کار به پیمان‌کاران، از طریق آگهی عمومی اطلاع رسانی می‌کنند. که یکی از اساسی‌ترین نکات آگهی، مبلغ پیش‌بینی شده پروژه توسط کارفرما است. که در طی چند مرحله به صورت زیر محاسبه می‌شود:

  • انجام متره و برآورد تقریبی از کار و از روی نقشه‌های تفصیلی و اجرایی
  • ضرب نمودن مقادیر حاصله در قیمت‌های واحد پایه با استفاده از فهرست بهاء
  • جمع مبالغ ردیف‌های هر فصل
  • جمع مبالغ فصول
  • جمع مبالغ فهرست‌های بهاء و محاسبه هزینه خالص پروژه
  • اعمال ضرایب پروژه به هزینه خالص
  • اعمال هزینه تجهیز و برچیدن کارگاه و محاسبه هزینه اجرای کار

انواع متره و برآورد:

  • متره و برآورد اولیه : از محاسبه و تعیین مقادیر مصالح مورد نیاز طرح‌های مقدماتی که به صورت تقریبی توسط مهندسان مشاور یا دستگاه‌های اجرایی برای برآورد تخمین، به‌منظور تعیین و پیش‌بینی بودجه پروژه انجام می‌شود را متره و برآورد اولیه گویند.
  • متره و برآورد تقریبی : پس از تهیه نقشه‌های تفصیلی پروژه، مقادیر مصالح مورد نیاز تا حدود واقعی توسط مهندسان مشاور مربوطه محاسبه می‌شود. که از این برآورد مقدماتی برای استفاده در اساس‌نامه مناقصه و مبلغ اولیه پیمان استفاده می‌شود.

انواع روش‌های انجام متره و برآورد:

  • متره و برآورد بسته : درصورتی‌که مقدار یک فعالیت بدون در نظر گرفتن عوامل مؤثر در آن براساس ماهیت آن فعالیت اندازه‌گیری و یک قلم حساب شود، این عمل را متره بسته می‌گویند.
  • متره و برآورد باز (تجزیه بها یا آنالیز بها) : درصورتی که در محاسبه مقدار یک کار عوامل مؤثر در کار یک به یک اندازه‌گیری و مشخص شود، این عمل را متره باز می‌گویند.

صورت وضعیت ‌نویسی

صورت وضعیت سندی است که مقدار کار یا خدمات انجام شده را در مقاطع زمانی مشخص و مبلغی را که باید برای آن‌ها پرداخت شود بر مبنای قرارداد یا مفاد پیمان، نشان می‌دهد.

هر پیمان‌کاری جهت گزارش مالی فعالیتش در یک مدت تعیین‌شده در قرارداد، اقدام به نوشتن فعالیت‌های اجرایی‌اش به‌منظور دریافت هزینه‌های انجام‌شده طبق قرارداد می‌نماید. که به آن صورت وضعیت می‌گویند.

انواع صورت وضعیت:

  • صورت وضعیت موقت: پیمان‌کار وضعیت کارهای انجام شده از شروع کار تا تاریخ مشخص (به‌عنوان مثال آخر هر ماه) را طبق نقشه‌های اجرایی، دستور کارها و صورت مجالس اندازه‌گیری و براساس فهرست‌بهای پیمان، مبلغ صورت وضعیت را محاسبه کرده و تسلیم مهندس ناظر می‌کند.
  • صورت وضعیت قطعی: پیمان‌کار باید حداکثر تا یک‌ماه از تاریخ تحویل موقت، صورت وضعیت قطعی کارهای انجام شده را براساس اسناد و مدارک پیمان، بدون منظور نمودن مصالح و تجهیزات پای‌کار تهیه کند. و برای رسیدگی به مهندس مشاور تسلیم نماید. مقادیر کارها که در صورت وضعیت قطعی منظور می‌شود، به تنهایی قاطع است. و مأخذ تسویه حساب قرار می‌گیرد. هرچند که بین آن‌ها و مقادیری که در که در صورت وضعیت‌های موقت منظور گردیده است، اختلاف باشد.

ارکان و اجزای تشکیل‌دهنده صورت وضعیت

  • متره : فرم ریزمتره
  • خلاصه متره : در بردارنده خلاصه مقادیری محاسبه شده در فرم ریز متره می‌باشد.
  • مالی : بهای هریک از عملیات براساس بهای واحد استخراج شده از فهرست‌بهای منضم به پیمان و مقادیر درج شده در فرم خلاصه متره مطابق رابطه ذیل محاسبه می‌گردد:

بهای واحد × مقدار کار = بهای کل

بهای کار از فهرست‌بهای منظم به پیمان استخراج می‌شود. و مقدار کار از خلاصة متره استخراج می‌شود.

  • خلاصة مالی
  • خلاصة مالی کل
  • پیوست‌ها

جهت آموزش نحوه انجام متره، برآورد و صورت وضعیت نویسی می‌توانید از :“کتاب آموزش کاربردی متره و برآورد ابنیه همراه با نکات اجرایی” و “کتاب متره و برآورد ابنیه و نکات کاربردی پیمانکاری” و “کتاب صورت وضعیت نویسی متره و برآورد پروژه‌ها” و “کتاب متره و برآورد تأسیسات برقی و مکانیکی” انتشارات نوآور استفاده کنید.

با آرزوی موفقیت

بهاره مؤید محسنی

انتشارات نوآور
ناشر تخصصی کتاب‌های نظام مهندسی

2 نظر در مورد «متره، برآورد و صورت وضعیت‌نویسی»

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

  • سلام خسته نباشید و تشکر از سایت و انتشارات فوق العادتون
    سوالی که داشتم راجع به ۳ کتاب معرفی شده در ضمینه متر و براورد و صورت وضعیت نویسی
    این که کدوم کتاب از طرف شما پیشنهاد میشه؟؟؟

    • پشتیبانی انتشارات نوآور می‌گوید:

      سلام وقت بخیر هر سه کتاب معرفی شده در زمینه متره و برآورد مناسب و قابل استفاده هستند. جهت اطلاع بیشتر از جزئیات کتابها می توانید بخشی از PDF کتاب را که بر روی سایت در بخش توضیحات کتابها آمده را نیز مطالعه نمایید. موفق باشید.