مهندسی مکانیک یکی از رشته‌های هفت‌گانه نظام مهندسی است؛ فارغ‌التحصیلان رشته مکانیک و برخی از رشته‌های متربط می‌توانند با شرکت در آزمون نظام مهندسی مکانیک، نسبت به دریافت پروانه تاسیسات مکانیکی ساختمان اقدام کنند. در این مقاله با بررسی آخرین بخش‌نامه‌های موجود شرایط آزمون نظام مهندسی مکانیک را شرح می‌دهیم تا با در نظر گرفتن رشته و معیارهای لازم در زمان مقرر نسبت به ثبت نام در این آزمون اقدام کنید.

آشنایی با آزمون نظام مهندسی مکانیک

 آزمون مکانیک در سه صلاحیت طراحی، نظارت و اجرا برگزار می‌شود:

• آزمون صلاحیت طراحی بیشتر جنبه محاسباتی دارد و تسلط بر مبحث چهاردهم (تاسیسات مکانیکی)، مبحث شانزدهم (تاسیسات بهداشتی) و دیگر منابع آزمون مکانیک نظام مهندسی بسیار حائز اهمیت است. هدف طراحان ارزیابی مهارت داوطلب در طراحی سیستم‌های تاسیساتی، اطفای حریق، موتورخانه و تجهیزات مکانیکی است.
• در آزمون‌های نظارت و اجرا مباحث ۱۴، ۱۶، ۱۷ و ۱۹ مقررات ملی و سایر منابع معرفی‌شده ملاک طراحی سوالات هستند. آزمون نظارت و اجرا بیشتر روی سنجش میزان تسلط و آشنایی با مقررات ملی، روش‌های نظارت، ایمنی پروژه و اصولی اجرایی متمرکز است.

شرایط آزمون نظام مهندسی مکانیک: رشته های مجاز

اولین مورد از شرایط آزمون نظام مهندسی مکانیک، تطابق رشته است. کمیسیون هم ارزی رشته‌های مجاز برای شرکت در آزمون نظام مهندسی مکانیک را در دو شاخه تفکیک کرده است:

 ۱. رشته های اصلی مجاز به شرکت در آزمون نظام مهندسی مکانیک

برخی از رشته‌های اصلی مکانیک به شرح زیر است:

• مهندس مکانیک بدون گرایش
• مهندسی مکانیک تهویه و تبرید
• مهندسی مکانیک تاسیسات حرارتی و برودتی

این گروه اگر تمام واحدهای درسی مصوب تاسیسات مکانیکی کد ۰۴ را گذرانده باشند، اولین مورد از شرایط آزمون نظام مهندسی مکانیک را دارا هستند. البته تشخیص نهایی براساس مصوبات کمیسیون هم‌ارزی و دفترچه آزمون همان نوبت مشخص می‌شود.

۲.  رشته های مرتبط مجاز به شرکت در آزمون مکانیک

برخی از رشته‌های مرتبط به تشخیص کمیسیون هم ارزی به شرح زیر هستند.

• مهندسی مکانیک – مکانیک طراحی ماشین‌ها (دانشگاه علم و صنعت ایران(
• مهندسی جریه راه‌آهن
• کارشناسی ناپیوسته مهندسی مکانیک – طراحی جامدات (علمی کاربردی، تکنولوژی و…)

این رشته‌ها معمولا تنها مجاز به شرکت در صلاحیت نظارت مکانیک هستند. برای اطلاع از لیست کامل رشته‌های مرتبط مکانیک و اطلاع از محدودیت پایه و صلاحیت‌ها به صفحه «آخرین مصوبات کمیسیون هم‌ارزی» در انتشارات نوآور مراجعه کرده و سپس با استفاده از کلیدهای میانبر Ctrl+F نام رشته موردنظر را جستجو کنید.

نکته مهم: نام رشته و گرایش شما باید عینا مطابق با دانشنامه در سامانه ثبت شود. در صورت مغایرت، رشته شما توسط کمیسیون هم‌ارزی رد می‌شود.

۳. وجود نام مکانیک در عنوان رشته ملاک نیست

در تعیین مرتبط با اصلی بودن رشته‌های مکانیک، وجود کلمه «مکانیک» در عنوان رشته ملاک نیست. در همین راستا رشته‌هایی مانند مهندسی مکانیک- کشتی‌سازی، مهندسی مکانیک- مهندسی دریا، مهندسی مکانیک- نیروگاه، مهندسی مکانیک- اتومکانیک، مکانیک- ساخت و تولید، الکترومکانیک – صنایع مکانیک وغیره شرایط شرکت در آزمون نظام مهندسی مکانیک را ندارد.

شرایط آزمون نظام مهندسی مکانیک: سنوات مجاز

بلافاصله پس از فارغ‌التحصیلی در یکی از رشته‌های مرتبط یا اصلی مجاز به ثبت نام در آزمون نظام مهندسی مکانیک نیستید. در واقع یکی از شرایط آزمون نظام مهندسی مکانیک، رعایت سنوات است.

سنوات به معنی ارائه گواهی شغلی یا تجربه کاری الزامی نیست، سنوات با هدف ایجاد فرصتی برای تجربه‌اندوزی در نظر گرفته شده است تا داوطلبان پس از فارغ‌التحصیلی مدت مشخص را در بازار کار حوزه خود سپری کنند؛ البته نیازی به ارائه مدرکی برای اثبات فعالیت حرفه‌ای در زمان ثبت‌نام نیست.

به طور کلی داوطلبان با توجه به مقطع تحصیلی باید سنوات زیر را داشته باشند:

• ۳ سال پس از کارشناسی
• ۲ سال پس از کارشناسی ارشد
• ۱ سال پس از دکتری

مدت زمان سنوات از تاریخ دریافت مدرک تحصیلی تا روز برگزاری آزمون محاسبه می‌شود. داوطلب بدون داشتن سنوات لازم، مجاز به ثبت نام و شرکت در آزمون نیست.

مدت زمان سنوات برای مهندسانی که مدرک کارشناسی ناپیوسته دارند با توجه به نوع رشته کاردانی به دو شکل محاسبه می‌شود:

• در صورت یکسان بودن رشته کاردانی با رشته آزمون: سنوات کاردانی به ازای هر ۵ سال فاصله بین دریافت مدرک کاردانی و مدرک مهندسی، ۱ سال سنوات در نظر گرفته می‌شود و تا حداکثر ۲ سال از سنوات به این شکل پوشش داده می‌شود.
• در صورت مغایرت رشته کاردانی با رشته آزمون: سنوات کاردانی برای آزمون در نظر گرفته نمی‌شود.

دیگر شرایط آزمون نظام مهندسی مکانیک

تا اینجا دو مورد از مهم‌ترین شروط لازم برای شرکت در آزمون مکانیکی یعنی سنوات و تطابق رشته را بررسی کردیم. در ادامه با برخی از دیگر شرایط عمومی شرکت در آزمون نظام مهندسی آشنا می‌شوید:

• تابعیت جمهوری اسلامی ایرانی
• اعتقاد به قانون اساسی و نظام جمهوری اسلامی
• عدم سوءسابقه کیفری یا محرومیت از حقوق اجتماعی
• ارائه مدارک هویتی مشخص شده
• برخورداری از سلامت جسمانی و روانی سازگار با فعالیت مهندسی موردنظر
• نداشتن سابقه تخلف یا محرومیت از آزمون‌های نظام مهندسی

لازم به یادآوری است که آقایان برای شرکت در آزمون مکانیک نیازی به ارائه کارت پایان خدمت ندارند؛ اما برای دریافت پروانه ارائه کارت پایان خدمت الزامی است. این دسته از داوطلبان باید پس از قبولی ظرف سه سال (مدت اعتبار قبولی آزمون) نسبت به اخذ کارت پایان خدمت و دریافت پروانه اقدام کنند. برای اطلاع از لزوم ارائه کارت پایان خدمت هنگام ثبت‌نام، به دفترچه راهنمای همان نوبت مراجعه کنید.

شرایط آزمون نظام مهندسی مکانیک در هر صلاحیت

اولین شرط تطابق رشته شما با کمیسیون هم‌ارزی است. برای اطمینان از این مسئله دفترچه آزمون همان نوبت و مصوبات کمیسیون هم‌ارزی را مطالعه کنید. دقت داشته باشید که مصوبات کمیسیون هم‌‌ارزی به‌روزرسانی می‌شود و لازم است در هر نوبت آخرین اطلاعات را بررسی کنید.

در قدم بعدی باید شرط سنوات را رعایت کنید و پس از فارغ‌التحصیلی مدت زمان لازم را برای ثبت‌نام در آزمون مکانیک سپری کنید.

مطالب مرتبط:

1. تاریخ آزمون نظام مهندسی ۱۴۰۱
2. مهلت ثبت نام در آزمون نظام مهندسی
3. درآمد پروانه نظام مهندسي پايه
4. بعد از قبولی آزمون نظام مهندسی
5. تعرفه نظام مهندسی تهران
6. دانلود کتاب های مهندسی عمران