ورود به آزمون کارشناسی رسمی، فرآیندی است که نیاز به برنامه‌ریزی دقیق و شناخت کامل سرفصل‌های امتحانی دارد. برای مهندسان عمران، انتخاب رشته مناسب برای دریافت پروانه کارشناسی رسمی عمران اولین قدم است؛ زیرا یک پروانه تحت عنوان کارشناس رسمی عمران وجود خارجی ندارد و شما با تعیین گرایش و تجربیات خود در آزمون‌های مرتبط با عمران شرکت کرده و پروانه کارشناسی دریافت می‌کنید.

پس از تعیین رشته، چالش اصلی یعنی «شناخت منابع آزمون کارشناس رسمی دادگستری عمران» آغاز می‌شود. در این مقاله، قصد داریم تمامی سرفصل‌های تخصصی مرتبط با رشته‌های عمرانی را که داوطلبان مجاز به شرکت در آن‌ها هستند، به تفکیک و با دقت معرفی کنیم.

اگر هنوز مطمئن نیستید با مدرک خود در کدام رشته می‌توانید شرکت کنید، ابتدا مقاله «شرایط شرکت در آزمون کارشناس رسمی دادگستری عمران» را مطالعه کنید تا با کد رشته‌ها و شرایط عمومی آشنا شوید.

منابع عمومی آزمون (مشترک برای تمام رشته‌ها)

علاوه بر دروس تخصصی هر رشته، سوالاتی از قوانین جاری کارشناسی در آزمون می‌آید که شامل موارد زیر است:

• قوانین و مقررات مربوط به کارشناسان رسمی دادگستری: ماده ۱۸۷ قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی
• قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری مصوب ۱۸ فروردین ۱۳۸۱ + اصلاحات
• آیین‌نامه اجرایی قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری
• آیین دادرسی مدنی (مباحث مرتبط با ارجاع و رسیدگی کارشناسی)
• آیین دادرسی کیفری (بخش‌های مرتبط با نظریه کارشناسی)

۱.    منابع ارزشمند برای پاسخگویی به سوالات بخش عمومی آزمون کارشناس رسمی

• شما می‌توانید برای تسلط به سوالات عمومی آزمون کتاب قوانین و مقررات مباحث عمومی آزمون‌های کارشناس رسمی را در برنامه مطالعاتی خود جای دهید.
• برای آشنایی با نمونه سوالات آزمون در بخش عمومی از کتاب مجموعه سوالات تالیفی قوانين مقررات مباحث عمومي آزمون كارشناسی رسمي ویژه تمامی رشته‌ها (دادگستری و قوه قضائیه) استفاده کنید. مطالعه این کتاب در کنار بررسی سوالات آزمون‌های ادوار گذشته شما را با سبک طراحی سوالات آشنا می‌کند که قدم ارزشمندی برای آمادگی ذهنی برای روز آزمون است.
• کتاب مرجع کارشناسان رسمی دادگستری در سه جلد مهیا شده است و همانطور که از نام آن پیداست که مرجع حقوقی ارزشمند به شمار می‌رود که حتی پس از قبولی در آزمون و در فعالیت حرفه‌ای شما به عنوان یک کارشناس به یاری شما خواهد آمد.

سرفصل‌های تخصصی رشته‌های کارشناس رسمی مرتبط با عمران

منابع و سرفصل‌های زیر از دفترچه مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه (سال ۱۴۰۴) استخراج شده است. پیشنهاد می‌کنیم در صورت امکان به آخرین دفترچه منتشر شده مراجعه کنید.

در ادامه، سرفصل‌های تخصصی هر یک از آزمون‌های مرتبط با رشته عمران مطابق با دفترچه آزمون کارشناس رسمی ارائه شده است. در برخی از رشته‌ها، به دلیل ماهیت خاص آزمون، منابع آموزشی (کتاب) را به صورت اختصاصی معرفی می‌کنیم و در برخی دیگر، تنها روی سرفصل‌های مصوب دفترچه متمرکز می‌شویم.

نکته برای برنامه‌ریزی: از آنجا که نهاد «کانون کارشناسان رسمی دادگستری» معمولا فهرست جزئی منابع را در دفترچه‌های ثبت‌نام اعلام نمی‌کند، داوطلبان در هر دو آزمون می‌توانند با اطمینان از هم‌پوشانی سرفصل‌های علمی و فنی، از همین منابع استاندارد برای برنامه‌ریزی مطالعه خود استفاده کنند.

۲.    منابع آزمون کارشناس رسمی دادگستری عمران – راه و ساختمان

این رشته پرمخاطب‌ترین حوزه برای مهندسان عمران است. سرفصل‌های اصلی عبارتند از:

• شرایط عمومی پیمان
• مباحث مقررات ملی (مباحث ۲،۱،۳،۴،۵،۶،۷،۸،۹،۱۰،۱۱،۱۲،۲۳)
• آیین‌نامه بتن ایران (آبا)
• آیین‌نامه طراحی ساختمان‌ها در برابر زلزله ویرایش چهارم و پیوست ششم آن– آیین‌نامه اصلاح شده ۲۸۰۰ زلزله (نکته مهم: به احتمال زیاد در آزمون‌های بعدی ویرایش ۵ استاندارد ۲۸۰۰ ملاک طراحی سوال قرار می‌گیرد.)
• دانش عمومی و تخصصی در حوزه‌های مهندسی عمران، معماری و شهرسازی و مدیریت پروژه
• مقررات شهرسازی و شهرداری‌ها و وظایف کمیسیون‌های ماده ۹۹، ۱۰۰ و ۱۰۱ و ماده ۷، ماده ۵ و ماده ۱۲
• نشریات سازمان برنامه و بودجه (نشریه ۵۵، ۱۰۱ و ۲۳۴)

برای تهیه یک برنامه مطالعاتی سودمند به مقاله بودجه‌بندی آزمون کارشناس رسمی دادگستری راه و ساختمان مراجعه کنید.

منابع کمکی برای آزمون کارشناس رسمی راه و ساختمان

پس از مطالعه منابع اصلی می‌توانید از منابعی کمکی برای قبولی در آزمون کارشناس رسمی راه و ساختمان کمک بگیرید.

منابع پیشنهادی برای یادگیری و آموزش سرفصل‌ها:

• کتاب درسنامه آزمون‌های کارشناس‌رسمی راه و ساختمان، عمران و معماری
• کتاب قوانین و مقررات آزمون‌های کارشناسی رسمی رشته راه و ساختمان (دادگستری و قوه‌قضائیه): شامل قوانین مرتبط با حقوق مالکیت در قانون مدنی، قانون تملیک آپارتمان‌ها و غیره
• مطالعه
• راهنمای جامع و سریع نشریه ۵۵ مشخصات فنی عمومی کارهای ساختمانی
• کتاب شرایط عمومی و خصوصی پیمان نشریه ۴۳۱۱

منابع مفید برای بررسی نمونه سوالات:

• کتاب مجموعه سوالات آزمون‌های کارشناسی رسمی دادگستری رشته راه و ساختمان همراه با پاسخ تشریحی و تا جای ممکن مصور می‌توانید قبل از آزمون میزان آمادگی خود را محک بزنید.
• پس از آشنایی با سوالات ادوار گذشته بهتر است برای رویارویی با بخش‌هایی از منابع که در ادوار گذشته منبع طرح سوال نبوده‌اند آماده شوید. کتاب تشریح کامل سؤالات تالیفی کارشناس رسمی راه و ساختمان با همین نگرش طراحی شده است.
• انتشارات نوآور در کتاب سوالات آزمون کارشناسی رسمی قوه قضاییه راه و ساختمان به بررسی آزمون‌ای برگزار شده قوه قضاییه پرداخته است البته به دلیل تشابه آزمون قوه قضاییه و دادگستری این کتاب برای داوطلبان کارشناس رسمی دادگستری عمران نیز مناسب است. البته شما می‌توانید از کتاب مجموعه سوالات آزمون‌های کارشناسی رسمی دادگستری رشته راه و ساختمان نیز برای آشنایی با سوالات آزمون‌های برگزار شده نهاد دادگستری نیز استفاده کنید.

۳.    منابع آزمون کارشناس رسمی دادگستری عمران – مهندسی آب

مباحث و سرفصل‌های تخصصی آزمون کارشناس رسمی مهندسی آب به شرح زیر است:

• قانون توزيع عادلانه آب و آیین‌نامه‌های مرتبط
• قانون مدنی در خصوص حریم چاه، چشمه، قنات و نهر
• شرایط عمومی پیمان
• هیدرولیک و آب‌های سطحی
• مکانیک سیالات
• هیدرولوژی و هواشناسی
• آب‌های زیرزمینی
• مکانیک خاک
• آب و فاضلاب

پس از مطالعه منابع برای آشنایی با سبک طراحی سوالات تخصصی آزمون کارشناس رسمی امور آب به کتاب تشریح سؤالات آزمون‌های کارشناسی رسمی دادگستری و قوه قضائیه رشته مهندسی آب (امور آب) مراجعه کنید. این منبع شامل کلیه سوالات آزمون‌های گذشته است و در تا جای ممکن پاسخ سوالات تشریحی منعکس شده است تا کتاب نقش یک درسنامه را نیز ایفا کند.

۴.    منابع آزمون کارشناس رسمی دادگستری عمران – مهندسی محیط زیست

مباحث و سرفصل‌های تخصصی آزمون کارشناس رسمی محیط زیست را در ادامه مشاهده می‌کنید:

• آلودگی کارخانه‌ها
• آلودگی محیط زیست
• آلودگی‌های آب و فاضلاب
• آلودگی هوا
• پسماند زباله
• آلودگی آب
• اختلافات زیست محیطی

پس از مطالعه منابع می‌توانید با بررسی كتاب تشريح سؤالات آزمون‌های كارشناسی رسمی مهندسی محيط زيست ضمن آشنایی با سبک طراحی سوالات در آزمون‌های گذشته محیط زیست آشنا شوید. سوالات در این کتاب به دو دسته تقسیم می‌شوند:

1. سوالات مبتنی بر استانداردها، قوانین، نشریات و آیین‌نامه‌ها: در این موارد پاسخ با ارجاع دقیق به بند و صفحه منبع ذکر شده است.
2. سوالات مربوط به دانش عمومی و دانشگاهی: در پاسخ به سوالات نکات مرتبط مطرح شده تا داوطلب نیازی به مراجعه به کتب دانشگاهی نداشته باشد. سوالات دسته دوم در اغلب موارد جنبه محاسباتی دارند که در این صورت پاسخ با نمودار و شکل تشریح شده است.

۵.    منابع آزمون کارشناس رسمی دادگستری عمران – ترافیک

بر مبنای دفترچه ثبت‌نام آزمون کارشناس رسمی دادگستری ۱۴۰۴ منابع آزمون کارشناس رسمی عمران-ترافیک به این شرح هستند:

• سیستم‌های کنترل ترافیک شهری
• سیستم‌های حمل و نقل شهری
• مدیریت ترافیک شهری
• ترافیک و محیط زیست
• ایمنی اثر ترافیک
• عوامل موثر در ایمنی و تصادفات
• انواع مدل‌های حمل و نقل
• تحلیل ظرفیت راه‌ها

۶.    منابع آزمون کارشناس رسمی دادگستری عمران – حمل و نقل

فهرست منابع آزمون کارشناس رسمی حمل و نقل و ترابری در دفترچه آزمون کارشناس رسمی دادگستری به این شرح درج شده است:

• قوانین آئین‌نامه‌ها (قانون تجارت باب هشتم قانون ترانزیت قانون حمل جاده‌ای بار و مسافر، قانون قاچاق کالا و ارز قانون امور گمرکی)
• مقررات حمل محمولات ترافیکی حمل کالای خطرناک ADR، DGR، IMDG، RID و کلیه مقررات بندری
• اسناد حمل و مقررات حاکم بر بارنامه‌ها
• سازمان‌ها و کنوانسیون‌های حمل و نقل HV & HUGE ،COTIF ، CMR، TIR، Rotterdam
• سیستم‌های بسته‌بندی و تخلیه و بارگیری و مهار کالا
• حمل و نقل کانتینری (بازرسی و کنوانسیون حمل کانتینر، ایمن کار با کانتینر عملیات پایه‌ها کانتینری، آئین‌نامه بهره‌برداری از کانتینر دموراژ، تعهدات و تضامین)
• مسئولیت‌های مدنی عوامل حمل و نقل منطبق بر کنوانسیون‌ها
• حقوق تجارت (اینکوترمز، اعتبار اسنادی)
• ضوابط و مقررات تاسیس شرکت‌های حمل و نقل و امور مرتبط با مدیریت حمل و نقل (شرکت‌ها و پایانه‌های حمل و نقل) مخصوصا شرکت‌های کشتیرانی در بنادر
• مدیریت بازاریابی و اقتصاد حمل و نقل
• بیمه حمل و نقل کالا و وسایل حمل – مرجع آئین‌نامه‌های بیمه مرکزی

جمع‌بندی منابع آزمون کارشناس رسمی دادگستری عمران

آمادگی برای آزمون کارشناسی رسمی دادگستری، فراتر از یک مطالعه ساده، نیازمند تسلط بر دو حوزه «قوانین جاری» و «دانش فنی تخصصی» است. با شناخت دقیق سرفصل‌های ارائه شده در این مقاله و استفاده از منابع معتبر و تشریحی، می‌توانید با اطمینان بیشتری برای روز آزمون برنامه‌ریزی کنید.

به یاد داشته باشید که فهرست منابع درج شده در این مقاله مربوط به دفترچه سال ۱۴۰۴ است و احتمال تغییر در منابع وجود دارد. بنابراین قبل از برنامه‌ریزی و شروع مطالعه با بررسی سایت سازمان سنجش یا اطلاعیه‌های رسمی از انتشار دفترچه ثبت‌نام جدید مطلع شده و فهرست منابع به‌روز را ملاک قرار دهید.