برخلاف تصور بسیاری از افراد، یک طراح داخلی، فضای درون لابی‌ها و رستوران‌ها، هتل‌ها، مطب پزشکان و حتی خانه‌ها را طراحی می‌کند؛ این کار در حیطه وظایف مهندس معماری داخلی جای می‌گیرد. در ایران برای دریافت پروانه نظام مهندسی، باید در آزمون نظام مهندسی در شاخه معماری طراحی قبول شوید. اما این رشته دقیقاً چیست و چه تفاوتی با طراحی داخلی دارد؟ در زیر با جزئیات بیشتری به معماری داخلی چیست پاسخ می‌دهیم و نکاتی را در مورد چگونگی شروع یک مسیر ارائه و حتی در مورد ابزار معماری داخلی صحبت خواهیم کرد.

 

 

معماری داخلی چیست؟

 

معماری داخلی اساساً به طراحی فضاهای داخلی سازه یک ساختمان گفته می‌شود که در آن علاوه بر طراحی و تعیین متریال، به بحث زیبایی‌شناختی هم توجه می‌شود. در واقع در این نوع معماری، علم و شیوه‌های زیبایی‌شناسی برای خلق طرح‌های زیبا و کارآمد با هم ترکیب می‌شوند. طراحی معماری داخلی می‌تواند هر کاری مثل بازسازی آشپزخانه یا حمام یا تطبیق یک فضا با سایر بخش‌ها باشد. این معماری به عناصر ساختاری مثل جانمایی پنجره و درها، تهویه، گرمایش و لوله کشی و همچنین دکوراسیون داخلی می‌پردازد.

 

 

تاریخچه معماری داخلی

 

حالا که این مقاله را با تعریفی درباره معماری داخلی شروع کردیم، بد نیست این را هم بگوییم که این حرفه از چه زمانی به رسمیت شناخته شد. این اصطلاح قبلاً و آن طور که در حال حاضر آن را استفاده می‌کنیم، وجود نداشت. و از کلمه “طراحی فضایی” به جای آن استفاده می‌شد که به مطالعه عمیق درباره فضای خانه‌ها، هتل‌ها، گالری‌ها، رستوران‌ها و فروشگاه‌ها مربوط می‌شد.

سال‌ها گذشت و در نهایت طی ۱۵ تا ۲۰ سال گذشته، حرفه معمار داخلی به رسمیت شناخته شده است. در حال حاضر، مدرک کارشناسی و کارشناسی ارشد این رشته در سطح جهانی در دسترس است. در بسیاری از کشورهای اروپایی، استرالیا و ایالات متحده، استفاده از عنوان معماری داخلی تحت نظر قانون است. این بدان معناست که یک معمار عادی نمی‌تواند از این عنوان استفاده کند مگر اینکه شرایط لازم مثل داشتن مجوز فعالیت برای تبدیل شدن به یک معمار داخلی را داشته باشد.

 

 

یک مهندس معماری داخلی چه مهارت‌ هایی باید داشته باشد؟

 

یک معمار داخلی باید طیف وسیعی از مهارت‌ها را داشته باشد. از جمله مهم‌ترین این مهارت‌ها عبارتند از:

 

۱.     سازگار بودن

یک معمار داخلی، هنگام کار احتمالاً با مشتریانی سر و کار دارد که نیازهای بسیار متفاوتی دارند. به عنوان مثال، ویژگی‌های فضا، بودجه پروژه و سلیقه مشتری می‌تواند در هر طرح تغییر کند. ویژگی سازگار بودن به او این امکان را می‌دهد تا تحت هر شرایطی، یک طراحی جذاب و کاربردی برای پروژه‌های مختلف پیاده کند.

 

۲.     توجه به جزئیات

به نفع یک مهندس معماری داخلی است که هم در طول طراحی و هم در اجرای پروژه به جزئیات توجه کند. هنگام خلق یک طرح برای یک فضا، توجه به جزئیات باعث می‌شود که نقشه معماری داخلی درست ترسیم و در نتیجه چیدمان نهایی، کاربردی باشد.

 

۳.     بودجه بندی

مهارت بودجه‌بندی به یک طراح داخلی اجازه می‌دهد تا پروژه‌ها را بهتر انجام دهد. هنگام طراحی یک فضا، معمار باید حواسش به بودجه‌ای که مشتری در نظر دارد، باشد. توجه به هزینه‌ها باعث می‌شود از المان‌های ساده‌تر در طراحی فضا استفاده شود که به این ترتیب مشتری هم راضی‌تر است.

 

۴.     توانایی همکاری

یک معمار ممکن است در طول فرایند طراحی، با یک تیم و در طول اجرا با پیمانکاران مختلفی سروکار داشته باشد. برخی از مشتریان هم ممکن است ترجیح دهند نقش فعالی در فرایند طراحی ساختمانشان داشته باشند. مهارت همکاری به یک متخصص معماری این امکان را می‌دهد تا بتواند با استفاده از مکالمات سازنده، پروژه را پیش ببرد.

 

۵.     خلاقیت

ما با تحقیق در مورد معماری داخلی، متوجه شدیم که خلاقیت یکی از مهارت‌های اصلی در این حرفه است. داشتن یک ذهن خلاق به معمار این امکان را می‌دهد که طرح‌هایی را اجرا کند که دیگران نمی‌توانند متصور شوند. به این ترتیب مشتریان بیشتر تحت تاثیر خروجی پروژه قرار خواهند گرفت و افراد بیشتری به آن متخصص مراجعه خواهند کرد.

از طرفی هم به دلیل تنوع بالای انواع مصالح در معماری داخلی، خلاقیت می‌تواند در کاهش هزینه‌ها هم تاثیرگذار باشد. مثلا اگر معمار بتواند در بازسازی یک خانه قدیمی، از سرامیک به جای پارکت برای کف استفاده کند، تا حد زیادی در هزینه‌ها صرفه‌جویی کرده است.

 

۶.     رهبری

مهارت رهبری به یک معمار داخلی اجازه می‌دهد تا بر گروهی از متخصصان نظارت و به آنها کمک کند تا تمام توانشان را در جهت یک هدف مشترک بگذارند. رهبری موثر باعث می‌شود کار سریع‌تر به نتیجه برسد و خروجی نهایی بهتری حاصل شود.

 

۷.     مهارت حل مسئله

توانایی شناسایی یک مشکل و ارائه راه‌حل، مهارت اصلی معماران داخلی در تمام مراحل یک طراحی است. این مهارت هنگام ارزیابی یک فضا و ایجاد یک طرح به معمار داخلی امکان را می‌دهد تا مشکل را در یک فضا ببینید و طرحی ایجاد کند که چالش‌ها را از بین ببرد. البته گاهی هم ممکن است هنگام اجرای یک طرح، با مشکلات پیش‌بینی‌نشده‌ای مواجه شود که توانایی یافتن راه‌حل خلاقانه می‌تواند پروژه را از مواجهه با ضرر نجات دهد.

 

 

 

یک معمار داخلی دقیقاً چه کاری انجام می‌ دهد؟

 

معماران داخلی باید روی جنبه‌های مختلف یک پروژه ساخت‌وساز کار کنند. آنها وظایف زیادی دارند که باید انجام دهند، مثلا:

 

• نقشه‌کشی برای فضا: از جمله وظایف این متخصصان، کشیدن نقشه برای پیاده‌سازی طرح است. برای این منظور آن‌ها باید از ابزار معماری داخلی مثل اتوکد و BIM برای مدل‌سازی اطلاعات ساختمان استفاده کنند. اتوکد و BIM تنها در ایجاد نقشه‌های ساختمانی در مقیاس مورد نظر به معماران ایجاد نمی‌کند. به کمک این نرم‌افزارها می‌توان محل سیستم برق، گرمایش و سرمایش، لوله‌ها و سایر عناصر را هم تعیین کرد!

 

 

 

 

• مشورت با مشتری: معماران داخلی اغلب به مشتریان مشاوره می‌دهند تا طرحی متناسب با نیاز و فضای ساختمان را تولید کنند.
• اخذ مجوزهای ساختمانی: معماران داخلی باید در مورد قوانین و مقررات ساختمانی آگاه باشند. بخشی از وظایف آن‌ها گرفتن مجوزهای ساختمانی و اطمینان از اجرای طرح‌های با توجه به قوانین و مقررات ساختمانی است.

• انتخاب مواد، رنگ‌ها، سبک نورپردازی و مبلمان: از جمله وظایف معماران داخلی این است که به مشتریانشان در انتخاب متریال و حتی نوع مبلمان کمک کنند. آن‌ها به خاطر آگاهی که در مورد اصول معماری داخلی دارند، می‌توانند بهترین خروجی را برای مشتری به ارمغان بیاورند.

 

 

 

 

این متخصصان در نهایت مسئول این هستند که ساکنین جایی که فضای داخلی‌ را برایشان طراحی می‌کنند، از آنجا لذت ببرند. فضاهای نشیمن داخلی و خارجی و اتاق‌ها باید راحت و در عین حال کاربردی باشند تا مشتریان نهایت استفاده را از محل کار یا زندگی‌شان ببرند.

 

 

تفاوت بین طراحی داخلی و معماری داخلی چیست؟

 

اگر تا به این‌جای مقاله همه چیز در مورد معماری داخلی را پوشش نداده باشیم، بخش اعظمش را انجام داده‌ایم. در این بخش به سوال کسانی پاسخ می‌دهیم که قصد شرکت در یک دوره معماری داخلی را دارند اما نمی‌دانند این رشته همان طراحی داخلی است یا خیر.

در جواب این سوال باید بگوییم که معماری داخلی بیشتر بر طراحی سازه با هدف استفاده مجدد و بازسازی ساختمان‌های موجود تمرکز دارد. در حالی که طراحی داخلی به عمل ایجاد فضاهای داخلی با تمرکز بر تمام‌کاری، انتخاب وسایل و مبلمان و پالت‌های رنگی گفته می‌شود.

 

 

 

هم طراحان و هم معماران داخلی مجموعه مهارت‌های مشابهی دارند منتهی روش به کارگیری آن‌ها فرق دارد. شاید همه چیز درباره معماری داخلی با طراحی یکی نباشد اما به هر حال داشتن مدرک آکادمیک در این دو رشته فرصت کاری خوبی برایتان فراهم می‌کند. درآمد رشته معماری داخلی هم مثل طراحی بسیار بالا است که انگیزه خوبی برای ورود به این رشته به حساب می‌آید.

 

 

معماران داخلی روی چه نوع پروژه‌ هایی کار می ‌کنند؟

 

نوع پروژه‌ای که یک معمار داخلی روی آن کار می‌کند تا حد زیادی به تخصصش مربوط می‌شود. در اینجا چند نمونه از تخصص‌های مختلف معماری داخلی را با هم مرور می‌کنیم:

• تجاری: معماران داخلی تجاری فضاهایی را برای رستوران‌ها، دفاتر، فروشگاه‌ها و غیره طراحی می‌کنند. این افراد بر بودجه، بازاریابی و طراحی فضاهایی که در آنها کسب و کاری دایر است، تمرکز دارند.

• مسکونی: معماران داخلی مسکونی در طراحی فضای داخلی برای خانه‌ها، آپارتمان‌ها، ویلاها و سایر املاک مسکونی تخصص دارند. این معماران از نزدیک با مشتریانشان تعامل دارند تا بتوانند فضایی کاربردی، زیبا و باب سلیقه آن‌ها را برایشان بسازند.

• مراکز درمانی و بهداشتی: معماران داخلی این مکان‌ها، در ایجاد معماری داخلی برای بیمارستان‌ها، کلینیک‌ها، مطب‌های پزشکی و جاهای این چنینی تخصص دارند. آنها باید به نیازهای افرادی که از این فضاها استفاده می‌کنند، توجه ویژه‌ای داشته باشند. به عنوان مثال، رنگ و طرح فضا بر اساس اینکه بیماران، کودکان یا افراد مسن بتوانند از این مکان‌ها استفاده کنند، انتخاب می‌شود.
• مهمان‌سراها: این متخصصان انواع سبک ‌های معماری داخلی را روی هتل‌ها، استراحتگاه‌ها و سایر پروژه‌های مهمان‌سرا در مقیاس بزرگ طراحی و پیاده‌سازی می‌کنند. این معماران باید آسایش مهمانان و کارکنان و همچنین جذابیت فضا را در نظر بگیرند.

• پایدار: معماران داخلی پایدار در طراحی فضاهایی که از نظر انرژی کارآمد، پایدار ساخته شده و در عین حال سازگار با محیط‌زیست هستند، تخصص دارند. آنها باید دانش پیشرفته‌ای از مواد و فناوری پایدار داشته باشند تا فضاهایی را ایجاد کنند که کمترین تاثیر مخرب را بر محیط زیست داشته باشد.

 

 

 

 

چطور معمار داخلی شوید؟

 

اگر با معرفی معماری داخلی علاقه‌مند شده‌اید در این حرفه مشغول به کار شوید، باید مراحل را طی کنید:

 

۱. در یک آزمون نظام مهندسی مهندسی معماری شرکت کنید

اکثر معماران داخلی دارای مدرک لیسانس در این رشته هستند. اما اگر شما بخواهید به صورت حرفه‌ای و رسمی‌تر این حرفه را دنبال کنید، باید در آزمون‌های نظام مهندسی معماری طراحی شرکت کنید. در دوره لیسانس مباحث به صورت جامع آموزش داده شده است. به همین دلیل باید برای آزمون نظام مهندسی منابع خاصی را مطالعه کنید. خوشبختانه سایت انتشارات نوآور تمام مباحث لازم در اختیار داوطلبان قرار داده است. یعنی شما می‌توانید همه چیز از منابع نظام مهندسی معماری اجرا و نظارت گرفته تا طراحی را به دست بیاورید.

البته قبولی در این آزمون، به خودی خود کافی نیست. یعنی یک مهندس معماری داخلی باید در اصول طراحی و اجرای فنی طرح‌ها، هم به صورت عملی و هم به صورت دیجیتالی مهارت داشته باشد.

 

۲. یک دوره کارآموزی را تکمیل کنید

در یک دوره کارآموزی، داوطلب می‌تواند با یک شرکت معماری داخلی کار کند. در این مدت این امکان به کارآموز داده می‌شود تا نحوه عملکرد طراحان حرفه‌ای را ببیند و با تکنیک‌ها و شیوه‌های عملی بهتر آشنا شود. اگر این دوره خوب پیش برود و اعضای تیم از شما راضی باشند، ممکن است از شما بخواهند در شرکتشان مشغول به کار شوید.

۳. نمونه کار بسازید

شما به عنوان یک مهندس معماری طراحی داخلی ساختمان تازه‌کار باید یک یا چند نمونه‌کار داشته باشید. شما با این نمونه‌ها سبک و کیفیت طرح‌هایتان را به شرکت‌ها و مشتریان لازم نشان می‌دهید. کارهایی که در دوره کارآموزی انجام داده‌اید و حتی پروژه ترم آخر دوره دانشجویی‌تان بهترین گزینه برای این منظور هستند. حتماً چند عکس از طرح‌هایتان که نشان‌دهنده نتیجه باشد را در لیست کارهایتان قرار دهید.

 

۴. به دنبال یک موقعیت شغلی باشید

پس از اتمام دوره کارآموزی، می‌توانید به عنوان معماری داخلی با یک شرکت یا پیمانکار مستقل همکاری کنید. هنگام مصاحبه جهت استخدام یا ملاقات با یک مشتری خصوصی، حتماً نمونه‌کارها و رزومه‌تان را همراهتان ببرید. هنگام گشتن به دنبال کار در لیست آگهی‌ها به وظایف و توانایی‌های شغلی که لازم است، توجه کنید. دانستن اصطلاحات معماری داخلی هم خالی از لطف نیست، ممکن است هنگام مصاحبه به دردتان بخورد. کار کردن روی عناصری که کارفرما از یک معمار داخلی انتظار دارد می‌تواند شانس استخدامتان را تا حد زیادی بالا ببرد.

 

۵ . مدارکتان را تکمیل کنید

برخی از شرکت‌ها و مشتریان از مهندسان معماری داخلی درخواست می‌کنند مجوزها و مدارک شغلی‌شان را ارائه دهند. داشتن مجوز می‌تواند به مشتریان بالقوه نشان دهد که شما تحصیلات و تجربه لازم برای رسیدگی به پروژه موردنظر آن‌ها را دارید. برای واجد شرایط بودن، باید مدرک لیسانس یا قبولی در آزمون نظام مهندسی معماری داخلی را دریافت کرده و دو سال تحت نظر یک متخصص معتبر دوره گذرانده باشید.

 

 

شرایط کاری یک معمار داخلی چگونه است؟

شرایط کاری یک معمار داخلی می‌تواند بر اساس نوع پروژه‌هایی که روی آن کار می‌کند و مرحله‌ای که پروژه‌های فعلیتان در آن قرار دارند، متفاوت باشد. معماران داخلی اغلب از محل پروژه بازدید می‌کنند. آن‌ها ممکن است در دفتر یا خانه‌شان روی نقشه و طرحشان کار کنند. ارائه نمونه کار به مشتری هم در محل پروژه، ساختمان خود مشتری یا در دفتر طراح انجام می‌شود.

متخصصانی هم که برای یک شرکت کار می‌کنند، اغلب به عنوان بخشی از یک تیم فعال هستند که البته ممکن است پروژه‌های فردی هم داشته باشند. معمولاً ساعت کاری این معماران نامنظم است و گاهی تا پاسی از شب مشغول به کار هستند.

 

 

طراحی معماری داخلی، تخصصی ‌تر از طراحی داخلی است!

 

تا به این جا تقریباً اطلاعاتتان درباره معماری داخلی تکمیل شده است و می‌دانید که این حرفه با طراحی داخلی متفاوت است. در معماری داخلی علاوه بر جنبه زیبایی‌شناختی ظاهر بنا، به نوع متریال، استحکام و تناسب طرح با بقیه بخش‌های ساختمان هم توجه می‌شود. و مهندس معمار باید فاکتورهای مهندسی را در بازسازی یا ساخت یک بخش از فضای داخلی در نظر بگیرد. شاید طراحی داخلی هم از نظر هنری مباحث تخصصی خودش را داشته باشد، اما به اندازه معماری، مهندسی نیست!

 

 

سوالات متداول

 

۱.     انتخاب رنگ کاغذ دیواری مربوط به معماری داخلی است یا طراحی داخلی؟

انتخاب متریالی که به بخش دکوراسیون خانه مرتبط است و بیشتر جنبه زیبایی‌شناختی دارد، توسط یک طراح داخلی انجام می‌شود.

۲.     آیا پروژه‌های اتوکد به عنوان نمونه‌کار مناسب هستند؟

صد در صد. بخشی از معماری راخلی طراحی است که با نرم‌افزارهایی مثل اتوکد انجام می‌شود.

۳.     دوره کارآموزی معماری داخلی معمولا چه مدت طول می‌کشد؟

این دوره معمولا ۱ تا چند ماهه است و سریع به پایان می‌رسد.