توضیحات
کتاب مهندسی ایمنی و ترافیک
کتاب مهندسی ایمنی و ترافیک :
یکی از قاتلین خاموش انسانها سوانح حمل و نقلی میباشد. تحلیلهای آماری مختلفی نشانگر این واقعیت هستند که حمل و نقل بیشتر از جنگهای جهانی و سوانح طبیعی موجب از دست رفتن جان انسانها میگردد. اگر میانگین ۲۰۰۰۰ کشته در حوادث رانندگی در طول سالهای اخیر را همراه با میانگین ۲۵۰ هزار زخمی در نظر گرفته شود، گویی هر سال در ایران یک زلزله بزرگ با این مقدار کشته و زخمی و یا یک جنگ کامل اتفاق میافتد.
اگرچه ایمنی و حمل و نقل، سیستمی فرا بخشی و بهم پیوسته است و کسانی که اجزا سیستم حمل و نقل را طراحی، مدیریت و بهرهبرداری میکنند، از قبیل سازندگان و مدیران راه، سازندگان خودرو، شرکتهای حمل و نقل، سیاستمداران، مسئولین قانون گذاری و بالاخره پلیس و غیره مسئولیت اصلی سوانح رانندگی و کشته شدن انسانها را بعهده دارند، ولی این مسئله توجیه کننده کمبودهای کتاب آموزشی و عملکرد دانشگاهها در این زمینه نمیباشد.
موضوع این کتاب مهندسی ایمنی و ترافیک میباشد و از کتابهای معدودی در این زمینه در جامعه علمی کشور میباشد. مهندسی ایمنی ترافیک راه شامل روشهای تحلیل و اندازهگیری میگردد که برای جلوگیری از کشته شدن و آسیبدیدگی کاربران راه اعمم از رانندگان، مسافرین و عابرین پیاده میگردد.
از ویژگیهای ممتاز این کتاب توجه همزمان به مسئله ترافیک، ایمنی و خصوصیات کاربران راه میباشد که برای دورههای مختلف دانشگاهی در حوزه راه و ترابری و حمل و نقل تدوین و تالیف شده است.
محتوای کلی این کتاب شامل حوزه ترافیک و ایمنی میباشد. در زمینه ترافیک، مفاهیم اولیه، پارامترهای اصلی ترافیک، مدلها و روشهای تعیین سطح کیفیت ترافیک مورد بررسی قرار گرفته است. در زمینه ایمنی نیز مفاهیم اولیه، تحلیل تصادفات، ایمنی حاشیه راهها، ایمنی ابنیه و برخی از روشهای جدید تحلیل ترافیک مورد توجه قرار گرفته است.
عوامل موثر در ایمنی
از بین تمامی سیستمهای ساخته دست بشر که جهت هرچه بیشتر سودمند نمودن زندگی روزانه بوجود آمدهاند، سیستم حمل و نقل جادهای بیشرین هزینه را در صدمات انسانی و مرگ به همراه داشته است. طبق آمارهای جهانی نزدیک به ۵۰ میلیون نفر در تصادفات جادهای مصدوم میشوند و نزدیک به ۱،۲ میلیون نفر آنها در هر سال میمیرند. صدمات جادهای به تنهایی بزرگترین عامل مرگ و میر در پنج دهه ابتدایی زندگی انسان است.
متاسفانه به نظر میرسد بسیاری از دولتها این هزینه انسانی زیاد را به عنوان امری اجتناب ناپذیر پذیرفتهاند. یک فرض کلی و شایع آن است که تصادفات، صدمات و مرگها بوقوع پیوسته نه قابل پیش بینیاند و نه قابل جلوگیری .
این فرض کلی از باور مصر برمیخیزد که طبق آن بی دقتی، سهل انگاری و یا در زمانی خاص رفتار قابل سرزنش استفاده کنندگان از جاده علت اصلیاند و اینکه چون معمولا مجروحین، مقصرند کاری زیادی از دولت برنمیآید. هدف از این کتاب این است که اطمینان حاصل نماییم که این مشی فکری نامناسب، دیگر تفکری دائمی برای نسلهای جدیدتر مهندسین راه نمیباشد. جادهها، سیستمهای مدیریت تردد و وسائل نقلیه همگی از جمله تولیدات بشر هستند.
با این وجود مشکلات مربوط به صدمات تردد جادهای نیز از مشکلات ساخته بشر میباشد و توسط راه حلهای ساخته بشر نیز قابل رفع میباشد. راهها میتوانند، به معنای واقعی کلمه، به اندازهای ایمن باشند که ما آماده به ساخت آنها باشیم. اما این میسر نمیگردد مگر آنکه عوامل موثر بر مهندسی ایمنی و ترافیک شناخته گردد.
فهرست کتاب :
پیشگفتار
بخش اول: ایمنی
فصل اول: آشنایی با مهندسی ایمنی
۱- مهندسی ایمنی راه
۲- عوامل مؤثر در ایمنی
۲-۱- عوامل انسانی
تغییرپذیری
زمان عکس العمل
پیادهروی
دیگر خصوصیات
۲-۲- عامل وسیله نقلیه
خودروهای طرح
ابعاد وسیله نقلیه
وزن، شکل محور و غیره
مسیر و شعاع گردشی
میدان دید
خصوصیات شتاب
عملکرد ترمز
مناسب بودن وسیله نقلیه
شمارهگذاری وسایل نقلیه
۲-۳- عوامل راه
سطح راه
روشنایی
زبری
رنگ روسازی
میدان دید در شب
ویژگیهای هندسی
ابزارهای مهندسی ایمنی در شبکه راهها
فصل دوم: تصادف
۲-۱- طبقهبندی تصادفات
طبقهبندی بر اساس نوع کاربران
طبقهبندی بر اساس شدت تصادف
طبقهبندی بر اساس نوع برخورد
علت تصادف
۲-۲- عوامل مؤثر بر تصادفات
۲-۲-۱- تقسيمبندی عوامل مؤثر بر تصادفات
۲-۲-۲- ویژگی و پارامترهای جاده و تأثیر در …
۲-۲-۲-۱- هندسه راه
۲-۲-۲-۲- تأثیر تقاطعها بر تصادفات
۲-۲-۲-۳- آب و هوا
۲-۳- قطعه تصادف خیز
۲-۳-۱- بررسي شاخصهاي مربوط به …
۲-۳-۱-۱- روش نرخ تصادف
۲-۳-۱-۲روش تعداد – نرخ
۲-۳-۱-۳- روش تصادفات همنوع (همسان)
۲-۳-۱-۴- روش الگوی فازی
۲-۳-۲- معیارهای قطعهبندی راه و …
۲-۴- انواع روشهاي قطعهبندي راهها
۲-۴-۱- قطعهبندي در اتريش
۲-۴-۲- قطعهبندي در سوييس
۲-۴-۳- قطعهبندي درر پرتغال
۲-۴-۴- قطعهبندي در انگليس
۲-۴-۵- قطعهبندي در نروژ
۲-۴-۶- قطعهبندي در آلمان
۲-۴-۷- قطعهبندي در ایران
۲-۴-۸- روش قطعهبندی پویا
۲-۵- مراحل بررسی تصادف
۲-۵-۱- تهیه دادهها
۲-۵-۲- تفسیر دادههای تصادف
۲-۵-۳- مراحل پایه در بررسی تصادف
۲-۵-۳-۱- شناسایی
۲-۵-۳-۲- تشخیص
۲-۵-۳-۳- بازرسی محل
۲-۵-۳-۴- توسعه اقدامات پیشگیرانه
۲-۵-۳-۵-ارزیابی اقتصادی اقدام / اقدامات پیشگیرانه
۲-۵-۳-۶- کارایی اقدامات پیشگیرانه
فصل سوم: بازرسی ایمنی راه
۳-۱- بازرسی ایمنی راه
۳-۲- مراحل بازرسی ایمنی راه
۳-۳- بازرسی ایمنی برای انواع پروژههای راه
۳-۴- فرآیند انجام بازرسی ایمنی راه
۳-۵- تیم بازرسی
الف – تخصص
ب – تجربه
ج – صلاحیت
د – استقلال
۳-۶- ارایه اطلاعات پیش زمینه
۳-۷- برگزاری جلسه افتتاحیه
۳-۸- ارزیابی مستندات و بازدید میدانی
الف – ارزیابی مستندات
ج – تجهیزات مورد نیاز برای انجام بازدیدهای میدانی
د- نکات تکمیلی در بازدیدهای میدانی
ه – ثبت اطلاعات در بازدیدهای میدانی
۳-۹- تجزیه و تحلیل بازرسی
۳-۱۰- گزارش بازرسی
الف – مشخصات کلی پروژه
ب – جزئیات مربوط به بازرس یا تیم بازرسی
ج- اطلاعات پروژه
د- توضیح جزییات و یافتههای بازرسی
ه- نتیجهگیری و امضای بازرسان:
و- پیوستها
۳-۱۱- تعیین سطوح ریسک مشکلات ایمنی
۳-۱۲- جلسه اختتامیه
۳-۱۳- پاسخ به گزارش بازرسی
۳-۱۴- اعمال اصلاحات
۳-۱۵- هزینهها و منافع بازرسی ایمنی راه
فصل چهارم: بازدید ایمنی راه
۴-۱-بازدید ایمنی راه
۴-۲- انواع بازدید ایمنی راه
۴-۲-۱-بازدید جاری ایمنی راه (کنترلی)
۴-۲-۲- زمانبندی انجام بازدید جاری ایمنی راه
۴-۲-۳- موضوعات اصلی بازدید ایمنی جاری راه
۴-۲-۴- فرآیند انجام بازدید جاری ایمنی راه
۴-۲-۵- شرایط و مشخصات مأمور/تیم بازدید …
۴-۳- بازدید دورهای ایمنی راه
۴-۳-۱- انتخاب راهها برای انجام بازدید …
۴-۳-۲- زمانبندی انجام بازدید دورهای ایمنی راه
۴-۳-۳- فرآیند انجام بازدید دورهای ایمنی راه
۴-۳-۴- انجام بازدید دورهای ایمنی راه
۴-۳-۵- گزارش بازدید
۴-۳-۶- تعیین سطوح ریسک مشکلات ایمنی
۴-۳-۷- اقدامات اصلاحی بازدید ایمنی
الف – اقدامات فوری
ب – اقدامات کوتاه مدت
ج – اقدامات میان مدت
د – اقدامات بلند مدت
۴-۳-۸- پیگیری و اجراء نتایج بازدید دورهای ایمنی راه
– برنامهریزی انجام اقدامات اصلاحی
– انجام اقدامات اصلاحی
– ارزیابی نتایج اصلاحات
– انتقال تجربه و دانش فنی
– شرایط و مشخصات تیم بازدید
۴-۴- بازدید ویژه ایمنی راه در محلهای خاص
الف – بازدید در محل خاص
ب – بازدید در زمان خاص
ج – بازدید ایمنی در مناطق عملیات اجرایی
فصل پنجم: ایمنی حاشیه راه
۵-۱- انواع موانع ثابت و خطر آفرين در حاشيه راهها
۵-۱-۱- موانع خطر آفرين در حاشيه راه
۵-۱-۱-۲- موانع مصنوعي
۵-۲- علل خروج وسیله نقلیه از راه
۵-۳- ناحيه عاري از مانع و ناحیه بازیابی
۵-۴- اقدامات مربوط به ایمنسازی حاشیه راه
۵-۵- حفاظها
۵-۵-۱- انواع حفاظها
الف- حفاظهاي فلزي
ب- حفاظهاي بتني
پ- حفاظهاي پلاستيكي
ت- حفاظهاي تركيبي
۵-۵-۲- راهنماي انتخاب نوع حفاظ
فصل ششم: ایمنی در تونل
۶-۱- روشنایی تونلها
۶-۱-۱- انواع سیستمهای روشنایی
– سیستم روشنایی متقارن عرضی
– سیستم روشنایی متقارن محوری
– سیستم غیر متقارن
۶-۱-۲- روشنایی تونل
الف: ناحيه نزديك به تونل
ب: ناحيه تطابق
ج: ناحيه انتقالي
د: ناحيه داخلي
ه: ناحيه خروجي
۶-۱-۳- منابع روشنایی در تونل
۶-۱-۳-۱- مشخصات چراغهای مورد استفاده در تونل
۶-۱-۳-۲- انتخاب نوع لامپ مناسب
۶-۱-۳-۳- انتخاب نوع چراغ
۶-۲- تهویه
۶-۲-۱- انواع سیستمهای تهویه در تونل راه
۶-۲-۱-۱- تهویه طبیعی
۶-۲-۱-۲-تهویه مصنوعی
الف: تهويه طولي
ب: سيستم تهويه نيمه عرضي
ج: سيستم تهويه تمام عرضي
۶-۲-۲- بررسی و مقایسه سیستمهای تهویه
۶-۲-۳- سیستمهای کنترل و ایمنی در طول تونل
۶-۳- آتش سوزی در تونل
۶-۳-۱- روشنایی اضطراری داخل تونل
۶-۳-۲- سیستمهای ارتباطی و هشدار دهنده
۶-۳-۳- زهکشی جهت خروج مایعات آتش زا
۶-۳-۴-عملکرد سیستمهای تهویه در هنگام آتشسوزی
۶-۴-پوشش داخلی در تونل
۶-۵-وضعیت ورودی و خروجی تونل
۶-۶-عرض معبر
۶-۷-آشکارسازی بخش ورودی و خروجی تونل
فصل هفتم: ایمنی در پلها
۷-۱-مقدمه
۷-۲-پلهای باریک
۷-۳- تمهیدات ایمنی در محدودۀ پلهای بدون شانه
۷-۴- شاخص ایمنی پل
۷-۵- نرده پل
۷-۵-۱- الزامات عملكردي
۷-۵-۲- معيارهاي انتخاب سيستم نرده پل
فصل هشتم: سرعت در تصادفات جادهاي و …
۸-۱-مقدمه
۸-۲- نقش عامل سرعت در تصادفات جادهاي
۸-۳- مدیریت سرعت
۸-۳-۱-اهداف مدیرت سرعت
۸-۳-۲-نظام ایمن و نقش سرعت
۸-۳-۳- مزایای مدیریت سرعت
۸-۳-۴- ابزارهای مدیریت سرعت
۸-۳-۵- برررسي و مطالعه وضعيت موجود از لحاظ اقدامات صورت گرفته و در حال انجام توسط دستگاهها و سازمانهاي مربوط
۸-۳-۵-۱- منطقهبندی سرعت و حدود مجاز سرعت
ضعفها
عدم مطالعه جامع در خصوص سرعت مجاز
عدم سازگاری سرعت مجاز و سرعت عملکردی
عدم سازگاری اجزای مختلف راه
۸-۳-۵-۲-تغییر رفتار – تنظیم و اجرای محدودیت سرعت
ضعفها
۸-۳-۵-۳- تغییر رفتار – آموزش عمومی
ضعفها
۸-۴- اصلاحات مهندسی
– دروازهها
– فلکهها
ضعفها
۸-۵- کاربرد فنآوریهای محدودیت سرعت و تطبیق هوشمندانه سرعت
– محدودگرهای سرعت راه
– ثبتکننده الکترونیک اطلاعات
– سیستم تنظیم هوشنمد سرعت
ضعفها
فصل نهم: داده کاوی
۹-۱- دادهکاوی
۹-۲- داده کاوی درحمل و نقل عمومی
۹-۳- داده کاوی در پیشبینی ترافیک
۹-۴- داده کاوی در انتخاب مد سفر
۹-۵- داده کاوی در مدیریت ترافیک
۹-۶- داده کاوی تحلیل تصادفات
۹-۶-۱- تحلیل شدت تصادفات با استفاده از …
۹-۶-۲- تحلیل شدت تصادفات با استفاده از …
۹-۶-۳- تحلیل شدت تصادفات با …
۹-۷- سایر موضوعات حمل و نقلی
فصل دهم: فرهنگ ترافیک وایمنی
۱۰-۱- تعریف فرهنگ
۱۰-۲- تعریف فرهنگ ترافیک
۱۰-۳- رفتار عابران پیاده
۱۰-۴- رفتار رانندگان
– رانندگان حمل و نقل عمومي
– رانندگان شخصي
– موتورسيكلت سواران
۱۰-۵- رفتار سرنشینان
۱۰-۶- ضرورت آموزش همگانی
۱۰-۷- روشهای آموزش فرهنگ ترافیک
۱۰-۸- آموزش فرهنگ ترافیک با توجه به …
۱۰-۹- ویژگیهای آموزش فرهنگ ترافیک
۱۰-۱۰- نهادهاي تاثيرگذار در آموزش …
– جامعه (به معناي زمينه كلي اجتماعي)
– خانواده
– نهادهاي آموزشي (مدرسه، دانشگاه)
– وسايل ارتباط جمعي (صداوسيما و ساير رسانهها)
-شوراي شهر و شهرداريها
– سازمانهاي مردم نهاد (NGOS)
– نيروي انتظامي
۱۰-۱۱- فرايند آموزش و شكلگيري …
۱۰-۱۱-۱- ويژگيهاي شناختي كودكان
۱۰-۱۱-۲- قضاوتهاي اخلاقي
۱۰-۱۱-۳- يادگيري مشاهدهاي
۱۰-۱۱-۴- فرايند اجتماعي شدن
۱۰-۱۱-۵- تغيير نگرش
بخش دوم: ترافیک
فصل یازدهم: مبانی ترافیک
۱۱-۱- پارامترهای جریان ترافیک
۱۱-۲- سرعت
۱۱-۲-۱- سرعت لحظهای
۱۱-۲-۲-سرعت حرکت
۱۱-۲-۳-سرعت سفر
۱۱-۲-۴-سرعت متوسط زمانی و سرعت …
۱۱-۳- جریان
۱۱-۳-۱- تغییرات حجم
۱۱-۳-۲- انواع اندازه گیریهای حجم
۱۱-۴-تراکم
۱۱-۵- سایر پارامترهای جریان ترافیک
۱۱-۵-۱- سرفاصله زمانی
۱۱-۵-۲- سرفاصله مکانی
۱۱-۵-۳- زمان سفر
۱۱-۶- نمودار زمان – مکان
۱۱-۶-۱- وسیله نقلیه منفرد
۱۱-۶-۲- چند وسیله نقلیه
۱۱-۷- روابط پایهای جریان ترافیک
۱۱-۷-۱-سرعت متوسط زمانی (Vt)
۱۱-۷-۲-متوسط سرعت مکانی ( )
۱۱-۷-۳- تشریح سرعتهای متوسط
۱۱-۷-۴- رابطه پایهای جریان ترافیک
۱۱-۷-۵- رابطه میان سرعت متوسط مکانی و …
۱۱-۸-نمودارهای پایهای جریان ترافیک
۱۱-۸-۱-نمودار تراکم-جریان
۱۱-۸-۲-نمودار تراکم-سرعت
۱۱-۸-۳-رابطه جریان-سرعت
۱۱-۸-۴-نمودارهای ترکیبی
فصل دوازدهم: مدلهای جریان ترافیک
۱۲-۱-کلیات
۱۲-۲-مدل جریان ماکروسکوپی گرینشیلدز
۱۲-۳- کالیبراسیون مدل گرینشیلدز
۱۲-۴-سایر مدلهای جریان ماکروسکوپیک
فصل سیزدهم: آمار و احتمالات
۱۳-۱-مقدمه
۱۳-۲- مروري بر توابع آمار و احتمال
۱۳-۲-۱- توابع پيوسته و گسسته
۱۳-۲-۲- وقايع تصادفي و توزيعهايي كه …
۱۳-۲-۳- سازماندهي اطلاعات
۱۳-۲-۴- برآوردكنندههاي معمول آماري
تعيين شاخص تمركز
اندازهگيري پراكندگي
۱۳-۳- توزيع نرمال و كاربردهاي آن
۱۳-۳-۲- ويژگيهاي مهم تابع توزيع نرمال
۱۳-۴- حدود اطمينان
۱۳-۵- محاسبات تعداد نمونه
۱۳-۶- جمع كردن متغيرهاي تصادفي
۱۳-۷- قضيه محدوديت مركزي
مجموع زمانهاي سفر
حجمهاي ساعتي
فصل چهاردهم: کیفیت ترافیکی و گنجایش راهها
۱۴-۱- کیفیت ترافیک (LOS)
۱۴-۲- تعیین سطح کیفیت ترافیک در آزادراهها
الف- محاسبه سرعت جریان آزاد (FFS)
ب- تعیین نرخ جریان
پ- تعیین سطح کیفیت ترافیک
فصل پانزدهم: اصول طراحی چراغهای ترافیکی
۱۵-۱- مقدمه
۱۵-۲- تعاریف
چرخه
طول چرخه
بازه
بازه سبز
بازه قرمز
فاز
زمان اتلاف
پی آیی چراغهای راهنمایی
۱۵-۳-انواع چراغهای راهنمایی
چراغهای راهنمایی با زمان ثابت
چراغهای راهنمایی متغیر
چراغهای راهنمایی نیمه متغیر
چراغ مخصوص پیادهها
۱۵-۴- طرح فاز
۱۵-۴-۱- چراغهای دو فازه
۱۵-۴-۲- چراغهای چهار فازه
۱۵-۵- زمان چرخه
۱۵-۶- زمان سبز موثر
فاصله زمانی
۱۵-۷- ظرفیت خط
۱۵-۸- خط بحرانی
۱۵-۹-تعیین طول چرخه
۱۵-۱۰- تخصیص زمان سبز
۱۵-۱۱- ترکیب ترافیک و اثر ترافیکی وسایل نقلیه
پیوست ۱: چکلیست بازرسی ایمنی راه
چکلیستهای فنی بازرسی ایمنی راه
۱- بازرسی مرحلهی امکان سنجی (فاز صفر)
۲- بازرسی مرحلهی طراحی مقدماتی (فاز یک)
۳-بازرسی مرحلهی طراحی قطعی (فاز دو)
۴- بازرسی مرحلهی پیش از گشایش
۵- بازرسی طرحهای هدایت ترافیک در …
۶- بازرسی ایمنی راههای موجود
پیوست ۲: چکلیستهای فنی بازدید ایمنی راه
۱. هدف از چکلیست
۲. انواع چکلیست
۳. راهنمای تکمیل چکلیستها
الف) چکلیست بازدید ایمنی راه
ناشر تخصصی کتاب های نظام مهندسی
بیشتر
سلام سوالی داشتم
آیا برای نظام مهندسی آزمون ترافیک کاربرد داره ؟
سلام وقت بخیر
خیر این کتاب مناسب آزمون نظام مهندسی نیست
عالی بود